Nieuwe Media en Participatiecultuur: opdracht 1 'De droom van participatie'

Thomas van Manen (3555038)

Het internet is een van zijn vele beloftes steeds meer aan het waarmaken. Ooit werd het geïntroduceerd als het democratische platform dat de hele wereld met elkaar zou verbinden. Het bleek echter in de beginjaren vooral een plek voor eenzijdige communicatie. Een comment-functie bestond niet en interactie was ver te zoeken. Anno 2010 worden bedrijven vrienden met hun klanten binnen sociale netwerken, staan servers te roken door de hoeveelheid data die conversaties op Twitter produceren en opent bestuurlijk Nederland haar deuren voor participerende burgers. Bouwproject ‘Wij bouwen een wijk’(1) laat toekomstige bewoners meepraten over hun nieuwe wijk, Tjolk(2) vraagt zijn publiek welke smaken van hun drankje geproduceerd moeten worden en politieke partijen(3) openen digitale discussie- en kennisplatformen om samen met hun kiezers over partijpolitiek te praten. Is het internet echt een platform voor participatie geworden? Ja, het internet is het enige medium waar participatie een voorwaarde is geworden. Het is niet zo dat burgers die de livestream volgen van een debat in de Tweede Kamer ook daadwerkelijk mee beslissen over wat er gebeurt, maar ze krijgen elders een platform waarop ze actief deel kunnen nemen aan de partijpolitiek. Aanhangers van Obama(4) namen deel aan zijn campagne via online communities en werden onderdeel van zijn politieke beweging. Bedrijven en consumenten praten online over het verbeteren van bestaande en het bedenken van nieuwe producten.

Participatie op internet vindt plaats op elk sociologisch of economisch niveau. Top-down communicatie wordt niet geaccepteerd op internet en bedrijven, instanties, overheden, consumenten en burgers communiceren en participeren op een niveau dat nauwelijks hiërarchische verhoudingen kent. De droom van participatie is nog nooit zo realistisch geweest.

Maar wat is de keerzijde? Leven we niet in een perceptie van participatie. Natuurlijk zijn we in het Westen steeds meer aan het groeien als participerende cultuur, maar hoe zit het met de beoogde 'global village' waar Marshall McLuhan The Gutenberg Galaxy, (1964) over sprak? Internet verbindt de hele wereld met elkaar en maakt zowel sociale als geografische afstanden verleden tijd, maar dit is geen garantie voor wereldwijde participatie. Overheden als die van China en Iran werken participatie van burgers stelselmatig tegen. Dit gaat zelfs zo ver dat online communicatiemiddelen als Twitter(5) en Gmail(6) geblockt worden door overheden en Chinese burgers gebruik maken van een gecensureerde versie van Google. De Amerikaanse overheid vroeg Twitter haar onderhoudsmoment uit te stellen om zo de Iraanse oppositie in staat te stellen hun demonstraties te organiseren. Ondanks het internet, sociale media en andere moderne technologie is participatie een relatief begrip en wordt het zeer selectief gebruikt. Voorlopig blijft het dus bij een droom.

Bronvermelding: 
Google, Citing Attack, Threatens to Exit China (NYT) http://www.nytimes.com/2010/01/13/world/asia/13beijing.html
Google vs. China (Washington Post) http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2010/01/13/AR20100113029...

(1) Wij bouwen een wijk: http://www.wijbouweneenwijk.nl/
(2) Tjolk komt terug denk mee hoe dat moet: http://www.tjolkkomtweerterug.nl/
(3) D66 forum om mee te denken: http://plein66.nl/welcome/terrace
(4) Obama communities online: Facebook fanpage
(5) Iran's Twitter revolution (Washington post) http://www.washingtontimes.com/news/2009/jun/16/irans-twitter-revolution/
(6) Iran obstructing links to outside world, opposition members say (CNN) http://edition.cnn.com/2010/WORLD/meast/02/10/iran.information.blockade/

Extra voorbeelden:

Rabobank:Samen tot ideeën komen, meedenken met de bank 

T-mobile: participatie ideaal als boodschap door flashmob
Participatie als content of als ideaal 

Google docs:
Google Buzz: